Boek/3127

Het eerste nummer van De Nieuwe Gids, welk tijdschrift geldt als de klankkast van de richting van 'Tachtig', opende met een verhaal van de toen 25-jarige Frederik van Eeden : De kleine Johannes. Het is de beroemd geworden roman over de ontwikkeling van een kinderziel, ten dele zeker navolging van Multatuli's Woutertje Pieterse, maar grotendeels een in sprookjesvorm gehulde autobiografie. De eerste druk in boekvorm is van 1887, en het boek eindigt aldus : 'Wellicht vertel ik u eenmaal meer van de kleine Johannes, doch op een sprookje zal het dan niet meer gelijken.'

In 1905 hield Frederik van Eeden zijn vage belofte, een deel II verscheen, wat aldus begint : 'Ik zeide dan, dat ik u wellicht nog iets meer van de kleine Johannes vertellen zou. Zeker hebt ge niet gedacht dat ik mijn woord zou houden, is 't wel ? Men is niet zo heel goed van vertrouwen tegenwoordig, en ook niet zeer geduldig. Maar nu zal ik u dan toch beschamen, en vertellen wat er verder met hem gebeurde. Luistert, het is de moeite waard. En wat nog het beste van alles is, het lijkt wèl op een sprookje !'