De boeken van Hubert Lampo vallen op door hun grote verscheidenheid, zowel wat de onderwerpen als wat de behandeling ervan betreft. Doch steeds weer worden we getroffen door een onmiskenbare eenheid van toon, die de persoonlijkheid van de auteur verraadt.
Ook in "De komst van Joachim Stiller" stelt Lampo een thema aan de orde: het menselijk heimwee naar een bovenzinnelijke achtergrond in het bestaan.
De betekenis en zin van "vreemde gebeurtenissen" in dit boek wordt door Frederik Groenevelt en Simone Marijnissen niet volledig achterhaald, doch zij - en met hen de lezers - komen tot het besef dat zij uitverkoren waren om een niet te doorgronden boodschap te ontvangen aan de vooravond van een kosmische katastrofe die door de komst van Joachim Stiller, de grote onbekende, te elfder ure wordt afgewend...
Dit boek staat volkomen buiten de overwegend realistische traditie, die het "religieuze" element doorgaans slechts recht laat wedervaren in zoverre het gebonden wordt geacht aan de thematiek van goed en kwaad in het licht van de Godsgedachte.
In "De Komst van Joachim Stiller" ondergaan de personages daarentegen rechtstreeks de huivering van een slechts mettertijd herkende, of veeleer vermoede bovenmenselijke aanwezigheid, wat dit boek een atmosfeer van mysterie verleent.
Het realisme in de nauwgezette beschrijving van het leven van de journalist en schrijver Frederik Groenevelt doorbreekt Lampo op boeiende suggestieve wijze met de weergave van "irreële" flitsen waarmee aanvankelijk noch de hoofdpersoon van de roman noch de lezers raad weten, doch die in sterke mate de toenemende spanning en het raadselachtig klimaat van het verhaal ondersteunen.